Skip to content

Leksika: Azərbaycan və türk dillərində “adam”.

Azərbaycan dilində “adam” deyərkən, danışan özünü nəzərdə tutur. Türk dilində isə, “adam” deyəndə 3-cü şəxs nəzərdə tutulur. Məsələn:

“Filankəs barədə kimə desən, adama gülər”.

Burada demək istəyirsən ki, mən kimə filankəsdən danışsam, o mənə güləcək. Türklər isə, “Filankəs barədə danışsan, adama gülərlər” deyəndə, nəzərdə tuturlar ki, filankəs barədə danışsan, filankəsə güləcəklər. Azərbaycan dilində 3-cü şəxsə “adam” deməyə ehtiyac yoxdur. Türklər fikrini belə ifadə edir:

“Filankəs yaxşı futbol oynayır. Adam əməlli-başlı futbolçudur”.

Azərbaycanca  “adam”sız fikir tam əhatə olunur:

“Filankəs yaxşı futbol oynayır, əməlli-başlı futbolçudur”.

Yarımçıq saxladığım kitablar

Den Braun “Da Vinçi şifrəsi”

Qabriel Qarsia Markes “Yüz ilin tənhalığı”

Milan Kundera “Astagəllik”

Həmid Herisçi “Əli-Nino-Bakı”

Seymur Baycan “Quqark”

Can

Təsəvvür edin bizi əhatə edən bütün aləmə can verilir, cansız heç nə qalmır. Bundan sonra dəyər verdiyimiz bu cansız aləm, görəsən, bizə qarşılıq verər?! Ağac – əkib, 10 il bəslədiyimiz ağac bizə kölgə salacaq, yoxsa daha pullu, daha güclü, daha gözəl, yaxud da başqa əhəmiyyətsiz bir şeydə bizi üstələyən birinə? Günəş – Günəş təmin olunmuş qərb şəhərlərini qoyub, ona susayan komalara saçacaq? Yox. Nə olsun ki, komada günəşə şeir yazılır. Nə olsun ki, komada günəş sevilir?!  Ona şüşəli göydələnlərdə əks vermək daha xoş gələcək. Heç başa düşməyəcək ki, şəhər tüfeyli gecə həyatını tərcih edir. Günəşsiz gecə həyatını…

Kiməsə dəyər veririk, duymur. Məyus olub, təbiətə mehr salırıq…

Oxuduğum kitablarda qeydlərim: Pərviz “Yad dildə”

Pərviz "Yad dildə"

“Yad dildə”ni oxudum.

 Məndə belə bir hal var və mənə elə gəlir ki, bütük kitab oxucularında belədir: kitabın gedişində müəyyən bir hadisə olur ki, o sənin üçün bir növ kitabın sonu olur. Və istəyirsən ki, kitabı bağlayıb qoyasan bir kənara. Ona görə yox ki, əhəmiyyətini itirir. Sadəcə, müəyyən bir obrazı seçirsən və onun timsalında əsəri yaşamağa çalışırsan (belə bir obraz olmayanda əsəri oxumaq çətindir. Necə ki, mən “Dodaqdan qəlbə”ni zorla bitirmişdim). Qəfil həmin obraz öləndə elə bil ki, kimsə səni atır kitabdan bayıra. Bu dəfə də belə oldu. Beyrəyin ölümü verilən abzası bitirib kitabı bağladım. Niyə Beyrək? Konkret deyə bilmərəm ki, mənim prototipimdir. Sadəcə, bu inqilabda mən ancaq onu yerində ola bilərdim yəqin ki. Və Beyrək olaraq hadisənin içində idim. Ətraflı…

Oxuduğum kitablarda qeydlərim – Viktor Pelevin “Omon Ra”

Viktor Pelevin "Omon Ra"

Viktor Pelevinin “Omon Ra” povestini oxudum. Yazıçının dili gözəl deyil, məncə. Bəlkə də tərcümə edən Günel Mövluda aiddir bu “dilin gözəl olmaması”. Nəticə etibarilə, maraqlıdır.  Hesab edirəm ki, konkret kosmonaftika barəsində maraqlanan kontinqent üçün nəzərdə tutulub kitab.

Kitab məndə çox qəribə, mistik (bəlkə də düz səslənmir) bir hiss yaratdı oxuduqca. Bütün kitab boyu hadisələr baş verməzdən əvvəl intuisiyam nəsə deyirdi mənə. Elə tək buna görə Pelevini oxumağa dəyər.

Pantomima’da “Maska” tamaşası. 18+

İldə, on ildə, bəlkə də yüz ildə bir nəfər olur ki, insanları cəmiyyətin fahişələrə olan munasibətinə yenidən baxmağa çağırır. Yazdığı əsərlə, çəkdiyi filmlə, quruluş verdiyi tamaşa ilə. Bəxtiyar Xanızadə də o qəbildən. Rejissor “Maska” tamaşası ilə sübut eləməyə, bəlkə də sadəcə xatırlatmağa çalışır ki, qadının yeganə keyfiyyəti onun isməti deyil. İsmət bəlkə  heç ümumiyyətlə qadın üçün keyfiyyət deyil və ya olmamalıdır. İnsanlara onların duyğuları müstəvisində baxmaq lazımdır. Heç olmasa, bəzən.  Heç olmasa, bəzən mühakimə etməmək lazımdır. Lazımdır ki, yaratdığımız dəyərlərin çərçivəsində məhv olmayaq. Ətraflı…

Pantomima teatrı. “Kesa və Morito”

Kesa və Morito

Bu gün Pantomima’da “Kesa və Morito” tamaşasını izlədim.

Tamaşa monoloqlar şəklində qurulmuşdu. Ümumiyyətlə, tamaşaçıların böyük bir qismi monoloqları sevmir. Və məncə, Pantomima’nın xüsusi tamaşaçı kontinqenti də istisna deyil. Təhkiyə formasında verilməyən bütün əsərərin ən ağır yükü məhz monoloqlarla ötürülür. İndi təsəvvür edin: 2 səhnə, 2–si də monoloq.

Endo Morito obrazını – Ceyhun Dadaşov canlandırdı. Pantomima truppasında samuray obrazı üçün vizual tərəfdən ən münasib seçim, məncə də, Ceyhun bəydir. Ətraflı…